Belirsiz

Televizyonda haberleri dinliyorken ne zamandır kafamı kurcalayan bir ifade şekli dikkatimi çekti.

“Güneş’e olan uzaklığı Dünya’ya benziyor.” Böyle demek yanlış olmuyor mu? Ben yazarken bu şekilde bir söz kalıbı kullanmam gerekse her zaman durur düşünürüm.

Nasıl demek gerekir?

Şöyle demişler: “Güneş’e olan uzaklığı Dünya’ya benziyor.” Bu şekil yanlış ve tutarsızdır. Konuşma dilinde benzer kullanımlar çok yaygın. Örnek: “Gözleri Seda Sayan’a benziyo.” Sanki o kişinin gözleri kadın şeklinde, veya Seda Sayan bir çift gözden ibaret bir yaratık. Sizi bilmem ama benim böyle garip algılamalarım oluyor.

“Güneşe olan uzaklığı Dünyanınkine benziyor.” deseler bu da eksik gibi geliyor bana. Dünyanınki ama Dünyanın neyi ile bağlantılanıyor? Peki burada “Dünyanınkisine” dense daha mı doğru olur? Bunu yanlış bulan kişiler var. Yanlış bulabilirler ama İngilizcede, Fransızcada, Arapçada belirlilik ek sözcükleri var. Bu sayede anlam tam ortaya çıkıyor. Bizde ise anlam bulanık. Sanki dünyanınki deyince belirsiz, dünyanınkisi deyince belirli olacak.. Yani buradaki “si” önceki kelimenin özelliği ile bağlantı ifade ediyor.. Yani belirlilik kazandırıyor kelimeye. Tıpkı İngilizcedeki “the” gibi.

“O gezegenin ve Dünya’nın Güneş’e olan uzaklıkları benzerlik gösteriyor.” dense bu güzel olur.

Şu da iyi olur bence: Söz konusu gezegenin Güneş’e olana uzaklığı Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı ile hemen hemen aynı.

Uzun oldu, biraz kısaltalım: Söz konusu gezegenin ve Dünya’nın Güneş’e olan uzaklık ölçüleri birbirlerine çok yakın.
Yoksa ben mi yanılıyorum? Birileri yardım etsin lütfen.