Türkçe, Dilbilgisi, Dillerin Yapısı

Dilimizin bozulmasına neden olan şeylerin başında insanımızın kendi ana dili hakkında yeterli eğitim almamış olması geliyor. Ben de zaman zaman yazılarımda dil kullanım hataları yapıyorum. Son zamanlarda daha duyarlı oldum. Eski hataları “bildiğim ve yapabildiğim kadarıyla” tekrarlamamaya çalışıyorum.

Blogcuların yazılarında sık rastladığım hatalar:

1- Gereksiz yere devrik cümle kullanıldığı çok. Devrik cümle ancak gerektiği zaman kullanılmalıdır. Cümlede vurgulamak istediğimiz kelimeye göre bunu yapabiliriz. Ama yazı yazma esnasında, bir cümle kurup kelimeleri sırayla yazarken bir kelimeyi son anda hatırlayıp en sona yazmak uygun olmaz. Üşenmeyip cümle içindeki uygun yere yazmak gerekir.

2- Çoğul eklerini isim türü kelimelerde ve fiil çekimlerinde kullanırız. Fiil çekimlerinin çoğul yapılmasında çok sık hata yapıyoruz. Konuşma dilimizde neredeyse hiç yapmadığımız bu hata yazı dilini kullanırken sıkça yapılıyor. Blogcuların yazılarını okuyorum görüyorum ki herkes birbirinden görüp aynı hatayı benimsiyor.

Yanlış örnek: Almanlar çok bira içiyorlar.
Cümlede özne var ve çoğul. Bu durumda fiile çoğul eki koyulmaz. Bu cümle şu şekilde olmalıydı: “Almanlar çok bira içiyor.”
Doğru örnek: Almanlar buraya sık gelir. Çok bira içiyorlar.
Cümlede özne yoksa, gizli özne çoğul ise fiile çoğul eki koymak gerekir.

Bir cümlede özne çoğul ise fiil çoğul eki almaz. Ama cümlede özne yoksa (dolayısıyla gizli özne vardır) bu durumda gizli özne çoğul ise fiil çoğul eki alır.

3- Herkes: Tekil bir kelimedir ama nedense bazılarımız bunu çoğul sanıyor.
“Herkes sıraya giriyorlar” derken iki hata birden yapılıyor. Birincisi “herkes” çoğul değildir, ikincisi “herkes” çoğul olsa bile cümlede çoğul özne varken fiile çoğul eki getirilmez.

4- Cümlede sayı ve miktar bildiren sıfatlar varsa, o bahsedilen varlıklar çoğul halde kullanılmamalıdır.
Yanlış örnek: Orada çok sandalyeler vardı.
Doğrusu: Orada çok sandalye vardı.

Dilimizi yanlış kullanarak bozduğumuza dair çok örnek var. Saymakla bitmez.